Bij hoogbegaafdheid denken we vaak alleen aan een hoog IQ, maar dat is maar één onderdeel van hoogbegaafdheid. In het onderstaande model van Frans Mönks zie je wat we het cognitieve luik noemen (ook wel Denkluik genoemd).  

Tekstvak: Vrienden

In dit model is te zien dat hoogbegaafdheid een mix is van intelligentie, creativiteit (out-of-the-box-denken) en intrinsieke motivatie. Je kunt volgens Frans Mönks aanleg hebben bij je geboorte, maar of het er ook daadwerkelijk echt uit komt, is afhankelijk van je omgeving: wie je vrienden zijn, naar welke school je gaat en in wat voor een gezin je opgroeit. Wanneer deze factoren jouw ontwikkeling stimuleren, kan jouw aanleg zich optimaal ontwikkelen. Maar werken ze tegen, dan kan dit enorm remmend werken.

Tessa Kieboom voegt echter nog een kant aan hoogbegaafdheid toe die zij het Zijnsluik noemt. Dit gaat meer over de gevoelskant.

Afbeeldingsresultaat voor zijnsluik

Het Zijnsluik bestaat uit vier delen:

1. Perfectionisme (faalangst)

Een hoogbegaafd persoon legt de lat voor zichzelf zeer hoog. Dit kan zich uiten in faalangst en vluchtgedrag. Hoogbegaafden willen hun doelstelling in een keer kunnen behalen en als dat niet lukt, dan gaan zijn vaak allerlei uitvluchten vinden om het vooral niet te hoeven doen. Zien ze te veel beren op de weg, dan geven ze vaak al op voordat ze er ook maar aan zijn begonnen.

2. Hoog rechtvaardigheidsgevoel

Voor hoogbegaafden is afspraak in zijn algemeen afspraak. Tenzij zij er zich niet helemaal in kunnen vinden, want dan gaan ze enorm dwarsliggen. Ze hebben en bijzonder groot rechtvaardigheidsgevoel. Soms worden deze personen zelfs ten onrechte als autistisch bestempeld, omdat ze vrij rigide kunnen zijn in hun denken. Als een afspraak niet met wederzijds goedvinden is gemaakt, dan is de kans aanwezig dat deze nog wel eens gebroken kan worden.

Veel hoogbegaafden gaan uit van een idealistisch wereldbeeld. Ze streven een ideale wereld na. Ze kunnen slecht tegen onrecht en streven hoge doelen na op dat gebied. Ze kunnen ook intens verdrietig of boos worden bij het ervaren van onrecht. Oneerlijke behandeling wordt niet geaccepteerd.

3. Hoogsensitiviteit

Veel hoogbegaafden hebben een intern vergrootglas waardoor ze alles veel scherper en heftiger kunnen waarnemen. Ze kunnen intens genieten van kunst of muziek. Maar ze kunnen ook intens verdrietig zijn bij het zien van een zielige film of het horen van een triest verhaal.

4. Kritische instelling

Een hoogbegaafd persoon zal niet zomaar iets aannemen. Als ze eenmaal een eigen visie hebben op een kwestie, dan zullen ze deze niet snel aanpassen, tenzij er goede tegenargumenten komen. Bovendien kijken zij ook steeds of hetgeen wat iemand zegt ook klopt met wat de hoogbegaafde waarneemt. Een mooie quote uit het boek van Kieboom is dat zij een sessie had met een kind in groep 6 dat vertelde dat “wat de juf zei, niet klopte met wat haar ogen en haar buik zeiden”. De juf had afgedaan; het vertrouwen was weg.

Hoogbegaafdheid is dus te beschrijven als een mix van intelligentie, creativiteit en motivatie in combinatie met het hierboven beschreven Zijnsluik.

Bel direct
Route